Opis rasy.
Golden Retrievery to psy, znane ze swojej łagodnej natury i lśniącej, złotej sierści. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna, czyli FCI (Fédération Cynologique Internationale) wpisała tę rasę na swoją listę w 1954 roku i utworzyła wzorzec obowiązujący do dziś.
Psy te zostały zakwalifikowane do grupy 8 – Aportery, płochacze i psy dowodne i sekcji 1 – Aportery. Golden Retrievery to duże psy o długiej sierści w kolorze od kremowego do złotego. Trzeba tutaj wspomnieć, że amerykańskie linie Golden Retrieverów są ciemniejsze, a Amerykański Związek Kynologiczny (wzorzec zarejestrowany w 1925 roku) opisuje kolor tej rasy jako różne odcienie złotego, nie wspominając o kolorze kremowym.
Włos mają gładki lub falisty z wodoodpornym podszerstkiem. Powinny posiadać wyważoną i dobrze osadzoną głowę, szeroką i długą kufę, mocne uzębienie ze zgryzem nożycowym, oczy są ciemnobrązowe, nos – najlepiej, aby był czarny. Goldeny to psy o mocnej budowie ciała, posiadające umięśnione nogi, grube kości, prosty grzbiet i ogon, który jest noszony do linii grzbietu, niezakręcony na końcu.
Wysokość waha się od 56 do 61 cm w kłębie dla psów i 51-56 cm dla suk. Waga wynosi odpowiednio 29 – 34 kg dla psów i 25 – 29 kg dla suk. Czas życia to 10 do 12 lat, jednak zdarzają się przypadki psów, które dożywają 14, a nawet 15 lat.
Pełny opis wzorca rasy możecie znaleźć tutaj Golden Retriever wzorzec rasy wg. FCI
Historia powstania rasy.
Rasa ta pochodzi ze Szkocji, gdzie powstała w XIX wieku, jako pomoc w czasie polowań, aby aportować zestrzelone ptactwo z wody. Historia mówi, że sir Dudley Marjoribanks — lord Tweedmouth, właściciel posiadłości Guisachan w Glen Affric, niedaleko Inverness, był zapalonym myśliwym. Często polował na ptactwo wodne i dlatego zapragnął mieć psa, który będzie dobrze znosił deszczową i zimna pogodę Szkocji, będzie lubił wodę i umiał przynosić upolowaną zwierzynę, jednocześnie będąc łagodnym psem idealnym jako towarzysz zabaw z dziećmi w domu.
Lord Tweedmouth eksperymentował z różnymi rasami już od połowy lat 30-tych XIX wieku, prowadząc szczegółowe zapiski, które zachowały się do dzisiaj. Pierwszy miot żółtych szczeniaków otrzymał dopiero po skrzyżowaniu żółtego Retriever’a Gładkowłosego (Flat Coated Retriever) o imieniu Nous z Tweed Water Spaniel o imieniu Bella. Nous był jedynym psem z miotu o kolorze, żółtym, natomiast Bella należała do nieistniejącej już rasy, która dała początek Golden Retriever’om i Curly Coated Retriever’om. Pierwsze wspomniany miot żółty, był potem jeszcze zmieszany z Seterem Irlandzkim, jeszcze raz z Tweed Water Spaniel oraz z nieistniejącą już rasą Psem Wodnym Św. Jana (lub Pies Wodny z Nowej Fundlandii).
Efekt eksperymentów lorda jest widoczny do teraz w postaci wiecznie zadowolonych, merdających ogonem „złotek”.
Opis szczeniąt.
Szczenięta Golden Retriever’ów wyglądają inaczej niż dorosłe osobniki i nie chodzi tu tylko o rozmiar i proporcje ciała. Sierść szczeniaków jest krótka i na początku nie mają pióropusza na ogonie i za łapami i długich włosów na klatce piersiowej. Dopiero z czasem z puszystej kulki powstaje długowłosy pies. Szczeniaki rosną do około 12 – 15 miesięcy, ale głowa powoli zwiększa swój rozmiar nawet do 3 lat. Pieski koloru kremowego, których jedno z rodziców było kremowe a drugie złote lub ciemnozłote zmieniają, powoli kolor z jasnego na ciemniejszy. Proces te może trwać nawet do 2-2,5 lat.
Szczeniaki Golden’ów powinny być tak jak i inne pieski, socjalizowane na wczesnym etapie oraz uczone chociaż podstawowych komend. Powinny mieć stawiane również wyraźne granice np. dotyczące tego gdzie mogą wchodzić, a gdzie nie i co i gdzie mogą jeść. Bardzo ważna jest konsekwencja, ponieważ są to bardzo inteligentne psy i szybko wyłapują momenty niekonsekwencji i czynności, których powtarzanie im się opłaca.
Dlatego jeśli nie chcesz, aby twój pies „żebrał” przy stole, albo przebywał w kuchni, licząc na jakiś kąsek, nigdy nie powinieneś mu nic dać w tych miejscach. Możesz być pewien, że jeżeli dasz tylko raz coś do jedzenia przy stole, albo prosto z lodówki, następnym razem pies będzie czekał w czasie posiłku i pojawi się w kuchni na dźwięk otwieranych drzwiczek. To samo się tyczy np. wchodzenia na sofę albo do łóżka. Jeśli tego nie chcesz, nie pozwalaj od pierwszego dnia, kiedy trafia do ciebie jako słodki, malutki szczeniaczek. Ważne jest, aby cała rodzina stosowała te same ustalone reguły. Nie daj się zwieźć ich spojrzeniu, one naprawdę nie cierpią, gdy narzucasz określone zasadny. Psy po prostu przyjmą, że tak już jest i koniec. Jeszcze raz – konsekwencja ponad wszystko !
Golden Retriever’y to straszne żarłoki. Ich głównym motywatorem jest jedzenie, co jest niezwykle przydatne w czasie szkolenia. Dla jedzenia zrobią wszystko! Jest jednak niebezpieczeństwo przekarmienia i w efekcie zbyt dużej wagi. Nadwaga jest zabójcza dla ich stawów, w czasie pierwszego roku życia i w kolejnych latach. Pierwszy rok życia jest o tyle krytyczny, że szczenięta, nawet odpowiednio karmione są grubokościste i nieproporcjonalnie ciężkie w stosunku do całej kruchej jeszcze budowy ciała. Często kości rosną szybciej niż mięśnie i ścięgna, co powoduje, że są szczególnie podatne na urazy, których efekt jest widoczny dopiero w przyszłości.
Aby temu przeciwdziałać, specjaliści zalecają, aby psy w pierwszym roku psy nie biegały w sposób wymuszony i nie szalały w trakcie zabaw. Sugeruje się też, aby nie chodziły, a zwłaszcza schodziły ze schodów i nie skakały z przeszkód, ani przez przeszkody. Odpowiednia dieta i kontrola ruchu będzie przeciwdziałać nadwadze i urazom, które obok wad genetycznych są główną przyczyną dysplazji stawów łokciowych i biodrowych.
Charakter i zachowanie.
Golden Retrievery to bardzo przyjazne, radosne i niezwykle inteligentne psy. Rasa ta powstała, aby właśnie takie cechy były przekazywane z pokolenia na pokolenie. Osobniki agresywne i lękliwe powinny być eliminowane z dalszej reprodukcji. Psy te bardzo szybko się uczą, dlatego też mają naturalną zdolność do pracy. Bardzo lubią i potrzebują towarzystwa człowieka, więc cokolwiek robią z opiekunem, niezależnie czy jest to spacer czy wylegiwanie się przed telewizorem, robią to z radością. Są to bardzo cierpliwe psy, co czyni je idealnymi partnerami do zabaw z dziećmi.
Należy tu od razu zastrzec, że psy nieprzyzwyczajone do dzieci mogą zareagować agresywnie. Każdy pies też ma swoje granice, więc nie możesz zakładać, że każdy wytrzyma długotrwałe ciągnięcie za uszy i ogon. Obserwuj sytuacje i reaguj. Pies tej rasy zazwyczaj po prostu odejdzie w zaciszne miejsce, jeśli ma dość interakcji. To sygnał, że należy mu dać spokój.
Golden Retrievery to również bardzo ciekawskie psy. Stale węszą i znajdują różne przedmioty, które albo starają się zjeść, albo pogryźć. Trzeba dlatego uważać na to, co mają w pysku, aby nie połknęły np. plastiku albo zjadły czegoś, czym mogą się zatruć. Poznawanie świata węchem i pyskiem wynikają z kolejnej cechy, którą chcieli uzyskać twórcy tej rasy.
Golden Retrievery oprócz posiadania przyjaznego usposobienia miały umieć wytropić i przynieść zestrzeloną zwierzynę podczas polowania. Jednocześnie zwierzyna ta miała być nieuszkodzona, zatem pies musiał podjąć łup delikatnie. Umożliwiał im to tzw. „miękki chwyt”, czyli możliwość utrzymania zwierzyny bez uszkadzania jej. Ta wrodzona chęć do przynoszenia przedmiotów opiekunowi dała początek nazwie tej grupy psów, ponieważ „to retrieve” oznacza „przynosić” lub „aportować”.
Umiejętność ta, może też być używana w trakcie zabaw i treningów. Rzucanie i aportowanie zabawek pozwala na utrzymanie psa w dobrej kondycji fizycznej i wzmacnia więź między człowiekiem, a psem. Dla psa bowiem jest to rodzaj pracy, który wykonuje, jak najlepiej potrafi, aby uszczęśliwić właściciela.
Psy tej rasy, ze względu na swoje usposobienie, zupełnie nie nadają się do roli obrońcy lub psa stróżującego. Bardzo rzadko szczekają i jeśli ktoś pojawi się na posesji, to raczej podejdą z ciekawością, merdając ogonem, niż zrobią hałas i odstraszą intruza. Brak agresji i wrodzona ciekawość powodują, że najczęściej bardzo dobrze współżyją z innymi zwierzętami domowymi, zwłaszcza jeśli mają z nimi kontakt od szczeniaka.
Golden Retriever’y uwielbiają wodę. Zostały stworzone jako psy do polowań na ptactwo wodne, więc bez problemów wchodzą do wody nawet zimą. Gęsty podszerstek i struktura włosa chronią ich skórę przed zimnem i wodą. Psy te wejdą do wody nie tylko, aby zaaportować jakiś przedmiot czy w ramach zabawy, ale zrobią to też za każdym razem, gdy robi się gorąco. Źle znoszą wysokie temperatury, dlatego jakakolwiek woda, niezależnie czy jest to jezioro, rzeka czy błotnista kałuża, będzie dobrym miejscem do schłodzenia się. One po prostu wejdą tam i się położą lub wytarzają. Nie muszę wspominać, że ich wygląd i mina właściciela jest potem bezcenna.
Inną ważną cechą, a właściwie wadą tej rasy to wspomniany już duży apetyt. Golden Retrievery zjedzą tyle pokarmu, ile jest dostępne, a nie tyle ile im potrzeba. Jeśli nie będziesz kontrolować, ile dostają pożywienia to bardzo łatwo je utuczyć, co jest katastrofalne dla ich zdrowia. Psy te cały czas się zachowują, jakby były głodne lub głodzone. Po jednej porcji posiłku, bez problemów zjadłyby drugą i trzecią, jedząc z takim zapałem, jakby to był ich pierwszy posiłek od tygodnia.
Z tego obżarstwa wynika również kompulsywne węszenie i przeczesywanie trawników i zarośli w nadziei na resztki jedzenia – wyrzuconą bułkę, kawałek chipsa lub plasterek kiełbasy. To „odkurzanie” trawników może być groźne, jeśli zjedzą coś szkodliwego, co może powodować zatrucie lub infekcje. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do zachowania psa po zjedzeniu niezidentyfikowanej rzeczy należy udać się natychmiast do weterynarza. Zdarza się, że zdesperowani właściciele Golden’ów zakładają swoim psom kaganiec na spacery, nie z powodu agresji, lecz po to, aby nie mogły nic zjeść.
Jak opiekować się „złotym” psiakiem.
Pielęgnacja i opieka nad Golden Retrieverem powinna odbywać się na trzech poziomach: odpowiedniej karmie i użytych suplementach, aktywności fizycznej i psychicznej oraz dbałości o „złotą sierść”.
Zaczynając od ostatniego punktu, każdy, kto myśli o kupnie psa tej rasy powinien wiedzieć, że o ten włos trzeba dbać. Szczotkowanie psa 1-2 razy w tygodniu pozwala pozbyć się martwych włosów oraz zabrudzeń takich jak piasek, kawałki traw lub kleszcze. Regularne czesanie zabezpiecza również przed filcowaniem się sierści i tworzeniem się kołtunów. Tworzą się one w okolicach uszu, klatki piersiowej, łap i ogona, zwłaszcza gdy pies jest często w wodzie. Wyczesywanie psa należy wykonywać częściej w czasie, gdy zrzucają sierść. Dzieje się tak zazwyczaj dwa razy w roku – jesienią i na wiosnę. Wyczesywanie psa w okresie zrzutu sierści powinno odbywać się 1-2 razy dziennie. Przyspieszy to wymianę sierści i umożliwi utrzymanie podłogi we względnej czystości. Dobrze jest też wykąpać psa około 3 razy w roku, czyli wtedy, kiedy zaczyna brzydko pachnieć, lub też zostawia wyraźny brud na rękach. Wizyta u groomera zapewni nie tylko kąpiel, ale też profesjonalne przycięcie sierści w newralgicznych miejscach, dzięki czemu będzie łatwiej utrzymać ją w czystości przez kolejne miesiące.
Bardzo ważna dla tych psów jest aktywność fizyczna i psychiczna. Regularne i długie spacery pomogą nie tylko zużytkować energie, ale będą utrzymywać mięśnie i stawy w dobrej kondycji. Spacer to również doskonały moment, aby zapewnić psu podstawowe potrzeby – czyli węszenie i eksplorowanie. Często się zastanawiamy, dlaczego pies zatrzymuje się i wącha długo jedno miejsce. Dzieje się tak dlatego, że zdobywa wtedy informacje o otoczeniu i psach, które tam były przed nim i umożliwia komunikacje – czyli zostawienie własnego zapachu. Nie pospieszajmy psa, gdy parę minut wącha jedną trawkę. To prawda, że nie zrobimy wtedy zaplanowanych kilometrów, ale pies intensywnie będzie używał swego mózgu, co prowadzi do zmęczenia intelektualnego i w efekcie relaksu. Innym sposobem aktywności intelektualnej są różnego rodzaju treningi i praca. Pies, ucząc się, odpowiadając na komendy, szukając schowanych zapachów, musi nieźle główkować. Często taka aktywność wymaga od psa większego wysiłku niż kilometry zrobione podczas spaceru. W efekcie wraca do domu zmęczony i zrelaksowany.
Ostatnim elementem jest oczywiście odpowiednie żywienie. Na rynku jest wiele typów karmy zarówno suchej jak i mokrej. Z pomocą weterynarza i analizując szczegółowy opis karmy danego producenta, można wybrać taką opcje, która najlepiej pasuje do naszego psa. Należy brać pod uwagę wiek i tempo wzrostu, oraz istniejące schorzenia jak np. alergie, problemy gastryczne. Ważna jest również ilość podawanej karmy. Kalorie przyjmowane powinny się bilansować ze zużywanymi, dokładnie tak jak u ludzi. Trzeba więc skorzystać ze wskazówek producentów, którzy podają zakres gram odpowiedni dla wagi i wieku zwierzęcia. Należy jednak zmniejszyć ilość, wtedy gdy pies mniej się rusza. Może tak być np. w czasie miesięcy letnich, gdy wysoka temperatura zniechęca psy do długich spacerów. Często jest tak, że psy odmawiają wyjścia na dłuższą wędrówkę i wolą leżeć w krzakach, w cieniu, w wodzie lub w domu na kafelkach. Otrzymując taka samą ilość kalorii, mogą przytyć, a czas powrotu do poprzedniej wagi i kształtu może się okazać nie lada wyzwaniem. Oprócz karmy warto też podawać suplementy wzmacniające stawy, które są zawsze słabym punktem Goldenów. To, co można podawać i w jakiej ilości, zawsze powinno być konsultowane z weterynarzem. Z nim również należy omówić ochronę psa przed kleszczami, oraz pasożytami. Występowanie kleszczy jest zależne od temperatury, a nie od pory roku, dlatego nawet w zimie gdy temperatury podnoszą się do +6-7 stopni, mogą przyczepić się do sierści.
Choroby i schorzenia charakterystyczne dla rasy.
Dbałość o zdrowie Golden Retrievera należy rozpocząć od wyboru dobrego hodowcy. Dobry hodowca to taki, który bada dziadków i rodziców psa, wykluczając najczęściej występujące choroby. Niektóre z nich można wykluczyć genetycznie, inne zdiagnozować w czasie życia psów przed planowanym miotem. Najczęściej spotykanymi schorzeniami u Goldenów są:
– dysplazja stawów łokciowych i biodrowych
– choroby oczu w tym m.in. zapalenie błony naczyniowej z pigmentacją i postępujący zanik siatkówki (PRA)
– nowotwory w tym m.in. chłoniak, kostniakomięsak, naczyniak krwionośny
– choroby sercowo naczyniowe w tym m.in. zwyrodnienie zastawek, kardiomiopatia rozstrzeniowa i przerostowa, zaburzenie rytmu serca
– alergie skórne i pokarmowe
Wybranie odpowiedzialnego hodowcy pozwalają na wyeliminowanie ryzyka chorób o podłożu genetycznym. Regularne wizyty u weterynarza pozwolą na prewencje chorób lub ich wczesne wykrycie i szybkie działanie.
Współczesne wykorzystanie rasy.
Współcześnie Golden Retrievery są nadal używane do polowań zgodnie z pierwotnym planem Lorda Tweedmouth. Ich wyjątkowe cechy charakteru pozwalają im na bycie psem terapeutycznym, psem ratownikiem oraz psa przewodnikiem. Ich wyczulony węch umożliwia również prace jako pomocnik w wykrywaniu ładunków wybuchowych czy narkotyków.
Goldeny jako terapeuci potrafią pomóc dzieciom, osobom starszym, osobom niepełnosprawnym oraz takim, które zmagają się z depresją lub zaburzeniami lękowymi. Psy te potrafią wyczuwać ludzkie emocje. Są towarzyskie i entuzjastycznie biorą udział we wszelkich zajęciach, jednocześnie dostosowując się do aktywności swoich towarzyszy. Jeśli trzeba to mogą biegać za piłką na polanie lub tez siedzieć ze swoim opiekunem przy ławce w parku. Nie reagują też lękliwie lub agresywnie na hałas i dotyk, co jest szczególnie ważne w terapii dzieci.
Cechy powyższe są również niezbędne do pracy jako przewodnik osoby niewidomej. Trzeba tutaj wspomnieć jeszcze dodatkowo o zrównoważonym temperamencie, szybkości uczenia się, wykonywania poleceń, sprycie i inteligencji. W pracy tej ważna jest również silna więź emocjonalna między psem a właścicielem, do czego Golden Retrievery są stworzone.
Psy te są również wykorzystywane przez policje i straż do wykrywania narkotyków lub materiałów wybuchowych. Psy wszystkich ras mają bardzo wyczulony węch, ale wśród nich są takie, które są szczególnie predysponowane do takiej pracy. Mieszanka bardzo dobrego węchu i inteligencji pozwala Goldenom obok Labradorów, Spanieli, Foksterierów i Beagle’i na taką współpracę.
Pomimo że Golden Retrievery mają wrodzone cechy i predyspozycje do pracy, nie oznacza, że każdy będzie umieć wykonać od razu wszystkie zadania. Wymaga to intensywnych i długotrwałych treningów z przewodnikiem, aby mieć pewność, że współpraca będzie idealna. Nie każdy pies też się do tego nadaje. Specjaliści od szkolenia psów, wybierają tylko niektóre psy z miotu, bowiem już w wieku kilku tygodni widać, które potencjalnie będą miały większe zdolności, a które nie.
„Złotka” a kultura masowa.
Ten wiecznie uśmiechnięty, merdający ogonem, towarzyski, entuzjastyczny, puszysty i po prostu złoty pies jest wprost idealnym kandydatem do gry w reklamach i filmach. Wizerunek Golden Retrievera jest powszechnie postrzegany jako pozytywny, dlatego też twórcy często decydują się na te psy, wiedząc, że zapewni im to sukces frekwencyjny i kasowy.
Zacznijmy od reklam. Z pewnością nie raz widziałeś te psy na ekranie, niekoniecznie w filmach promujących produkty dla psów. Często pojawiają się w reklamach zabawek i ubrań dla dzieci, ponieważ kojarzą się z bezpieczeństwem i przyjacielskim stosunkiem do domowników. Łagodny charakter i wizerunek rodziny z puszystym psem, jest wykorzystywany w reklamach firm ubezpieczeniowych. Podobne cechy decydują o użyciu jego wizerunku w kampaniach społecznych np. dotyczących adopcji psów.
A Golden Retriever w filmie? Tu chyba każdy potrafi wymienić chociaż jeden tytuł. Wśród znanych tytułów będzie to „Bud – pies na medal” (1998 r.), „Siatkarz Buddy” (2003 r.), „Miliony Baileya” (2005 r.), „Złote Święta” (2012 r.), „Superpsiaki” (2013 r.) czy wreszcie „Sztuka ścigania się w deszczu” (2019 r.). Wszystkie dostarczały widzom wzruszeń lub wywoływały szeroki uśmiech na twarzy.
Ciekawostki na temat tych psów.
Po tak pozytywnych opisach któż nie chciałby mieć psa takiej rasy? Otóż jest wiele takich osób tych znanych i nieznanych. Powstają kluby Golden Retrieverów, w których właściciele wspólnie spotykają się, trenują i biorą udział w akcjach charytatywnych. Odbywają się też coroczne zloty miłośników Golden’ów wraz z ich pupilkami. W Polsce od ponad dwudziestu lat odbywa się spotkanie w Dębkach, nad morzem. Klub Golden Retriever’a w Szkocji organizuje co 5 lat spotkanie właścicieli i ich psów w miejscu, gdzie stała posiadłość Lorda Tweedmouth. Zjeżdżają się tam ludzko – psie zespoły nie tylko z Wielkiej Brytanii, ale też z reszty Europy oraz Kanady, Stanów Zjednoczonych, Japonii czy Australii.
Jest też cała lista sławnych osób, które były fanami tych psów. Poczynając od polityków, amerykański prezydent Gerald Ford miał psa o imieniu Liberty, a prezydent Ronald Regan o imieniu Victory, Indira Ghandi miała dwa psy – Pepee i Madhu. Jest też długa lista aktorów — Elizabeth Taylor, Hilary Swank, Jenifer Aniston, Melissa McCarthy oraz aktorka i producentka telewizyjna Oprah Winfrey.
Golden Retrievery są bardzo często pozytywnie komentowane w internecie. Ktokolwiek wrzuci zdjęcie takiego psa, może liczyć na komentarze w stylu „jaki słodki!”. Te bardziej znane osoby mogą sobie w ten sposób ocieplić wizerunek i zaskarbić wielbicieli lub zdobyć poparcie. Golden Retrievery są wymieniane wśród trzech innych ras jako najczęściej pokazywane psy w social mediach. Wygląda więc na to, że niezależnie kto jest właścicielem, role celebryty w psim świecie pełni Golden Retriever.
